ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

photo

Πολλές Ευρωπαϊκές υπεραγορές και εταιρείες φρούτων επωφελούνται οικονομικά από εργασίες που διαδραματίζονται κυρίως της Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης – πχ φυτείες τροπικών φρούτων –  ενώ παράλληλα αποφεύγουν την ανάληψη ευθύνης για τον αντίκτυπο τους σε συνθήκες εργασίας, επίπεδο μισθού και περιβαλλοντικές πρακτικές. Κοινώς αυτό επιτυγχάνεται με υπεργολαβία, χρησιμοποιώντας θυγατρικές εταιρείες ή προμηθευτές.

Οι υπεργολαβίες και οι θυγατρικές συχνά παραβιάζουν βασικά εργατικά δικαιώματα και περιβαλλοντικές νομοθεσίες. Πολύ συχνά, άτομα των οποίων οι ζωές έχουν επηρεαστεί αρνητικά από εμπορικές πρακτικές έχουν περιορισμένη ή καθόλου ευκαιρία να διεκδικήσουν τα δικαιώματα τους στη χώρα τους, ή έστω στη χώρα στην οποία εδρεύει η εταιρεία. Επιπλέον, άτομα μπορούν να αντιμετωπίσουν σοβαρό βαθμό εκφοβισμού αν λάβουν οποιαδήποτε δράση – για παράδειγμα, κάποιοι εργάτες μπορεί να απολυθούν απλά γιατί έγιναν μέλη κάποιας συνδικαλιστικής οργάνωσης.

Είναι λοιπόν ευθύνη των ανεξάρτητων κρατών να υιοθετήσουν και να εφαρμόσουν νομοθεσίες μέσω των οποίων οι εταιρείες θα είναι υπεύθυνες για τις πράξεις τους, και έτσι θα εξασφαλιστεί πως οι οικονομικές τους δραστηριότητες κατά μήκος της αλυσίδας διανομής τους δεν έχει αρνητικό αντίκτυπο στις κοινότητες των χωρών παραγωγής. Πολύ λίγες χώρες έχουν τα ελάχιστα νομικά μέσα για να κρατήσουν τις εταιρείες εν μέρει υπεύθυνες για το κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο των δραστηριοτήτων τους (λ.χ. Γαλλία).

Τι έχει γίνει μέχρι τώρα;

Διάφορες πράξεις έχουν πραγματοποιηθεί σε διεθνές επίπεδο, για να καθοριστεί ο ρόλος και οι ευθύνες του ιδιωτικού τομέα στην αειφόρο ανάπτυξη και στη εξάλειψη της φτώχειας. Παραδείγματα περιλαμβάνουν τις κατευθυντήριες γραμμές του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για πολυεθνικές εταιρείες, τις Συμβάσεις και Διακηρύξεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, τη Διεθνής Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και τις κατευθυντήριες γραμμές των Ηνωμένων Εθνών για τις Επιχειρήσεις και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Παρόλο που οι εν λόγω πρωτοβουλίες αποτελούν ένα αξιοσημείωτο βήμα προς την εταιρική ευθύνη και υπάρχει συμφωνία από τα κράτη που παίρνουν την ευθύνη να τις υιοθετήσουν, υπάρχουν ελάχιστα νομικά μέσα τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν για να διασφαλίσουν πως οι εταιρείες συμμορφώνονται με αυτά τα πρότυπα. Δεν αποτελούν υποκατάστατο των νομικά δεσμευτικών κανονισμών για τις δραστηριότητες των πολυεθνικών εταιρειών. Επομένως, εξακολουθεί να επείγει η υιοθέτηση νομικά δεσμευτικών κανονισμών σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο από τα κράτη, σε συνεννόηση με την κοινωνία των πολιτών και ανεξαρτήτων συνδικαλιστικών οργανώσεων.

Υπεραγορές

Σε αρκετές χώρες της ΕΕ έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με την αγοραστική δύναμη που κατέχουν οι υπεραγορές. Κάποια κράτη-μέλη προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές με την εισαγωγή νομοθεσιών που αποσκοπούν, για παράδειγμα, στην ρύθμιση των σχέσεων προμηθευτή-πωλητή, στον αποκλεισμό των πωλήσεων προϊόντων σε τιμές πιο χαμηλές του κόστους παραγωγής, τον τερματισμό των αρπακτικών πρακτικών και των διακρίσεων στην τιμολόγηση, αλλά και τη μείωση της εξάρτησης στις εμπορικές σχέσεις.

Οι εθνικές αυτές πρωτοβουλίες αποτελούν θετικά βήματα που πλησιάζουν πιο κοντά στην αντιμετώπιση των Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών, οι οποίες μπορούν να συμβούν λόγω του ανισόρροπου διαμερισμού ισχύος ανάμεσα σε έμπορες λιανικής και προμηθευτές.

Ωστόσο το αντίκτυπο τους είναι περιορισμένο λόγω της διεθνούς φύσης του λιανικού εμπορίου στα πλαίσια προμήθειας και πωλήσεως. Σε όλη την ΕΕ, το λιανικό εμπόριο κυριαρχείται όλο και περισσότερο από ένα μικρό αριθμό αλυσίδων υπεραγορών. Ενώ υπάρχει νομοθεσία κατά του μονοπωλίου μέσω της οποίας αποτρέπονται οι μεγάλοι παραγωγοί από το να κυριεύουν την αγορά, δεν υπάρχει συγκεκριμένη νομοθεσία της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κατάχρησης της αγοραστικής δύναμης των υπεραγορών.

Οι εν λόγω υπεραγορές γρήγορα μετατρέπονται σε «ελεγκτές εισόδου» οι οποίοι ελέγχουν την πρόσβαση που έχουν οι γεωργοί και άλλοι προμηθευτές, στους καταναλωτές της ΕΕ.

Μάθε περισσότερα για το θέμα