SPRAWIEDLIWY HANDEL

Windward Islands bananasSprawiedliwy Handel (Fair Trade) to metoda prowadzenia wymiany handlowej mająca na celu zapewnienie bezpośredniego, skutecznego wsparcia marginalizowanym producentom z krajów rozwijających się z Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej. Od ponad 50 lat jest efektywnym sposobem poprawy warunków pracy i życia drobnych rolników i rzemieślników w całym świecie rozwijającym się. Taki handel bananami, będący alternatywą dla wielkich korporacji, jest prowadzony od lat 80. XX wieku. Pierwsze banany ze znakiem Fairtrade zaczęto sprzedawać w 1996 r. Owoce te symbolizują teraz sukcesy (i wyzwania) certyfikacji Fairtrade i są jednym z najlepiej sprzedających się produktów Sprawiedliwego Handlu. W kilku krajach europejskich ich udział w rynku wynosi od 10 do 50%. Ceny minimalne płacone za banany Fairtrade uratowały tysiące drobnych rolników przed wypchnięciem z rynku. Natomiast wliczana do ceny

premia na rzecz społeczności lokalnej (Fairtrade Premium) przynosi tym społecznościom namacalne korzyści.

Większość bananów, ananasów i innych owoców tropikalnych w systemie Sprawiedliwego Handlu jest oznaczona znakiem Fairtrade, stosowanym przez Fairtrade International (FLO). Fairtrade to program certyfikacji produktów, który w ciągu ostatnich 15 lat zyskał ogromną popularność, ale także jest przedmiotem pewnej krytyki – zob. „Certyfikacja”. Są także inne uznane organizacje, przestrzegające zasad Sprawiedliwego Handlu, a nawet idące dalej, które nie umieszczają znaku Fairtrade na swoich produktach.

Pięć głównych zasad Sprawiedliwego Handlu:

  • Płacenie uczciwej ceny – producenci dostają za swoje produkty cenę obejmującą koszty produkcji, koszty godnego życia oraz pewien rozsądny zysk.
  • Zakaz pracy dzieci – praca dzieci we wszystkich formach jest zabroniona, zwłaszcza jeśli utrudnia dzieciom edukację, szkodzi ich zdrowiu czy rozwojowi umysłowemu.
  • Przyzwoite warunki pracy – pracownicy na plantacjach, farmach, w zakładach przetwórczych i innych przedsiębiorstwach pracują w godziwych, bezpiecznych warunkach i otrzymują godną płacę, wystarczającą na utrzymanie.
  • Rozwój społeczności lokalnych – istotną część dochodów ze Sprawiedliwego Handlu inwestuje się w projekty rozwojowe w społecznościach producenckich, m.in. zapewnienie wody pitnej, budowę dróg, placówek oświatowych i ochrony zdrowia, pokrywanie kosztów edukacji i szkolenia zawodowego, opiekę zdrowotną, mikrofinansowanie itd.
  • Ochrona środowiska i zrównoważony rozwój – w systemie Sprawiedliwego Handlu nie wolno stosować szkodliwych agrochemikaliów ani GMO. Dodatkowo wspiera się takie techniki produkcji, które chronią cenne ekosystemy oraz zdrowie zarówno producentów, jak i konsumentów.